اولين باري كه مردم ايران طعم خدمت شهرداريها را با تمام وجود حس كردند وقتي بود كه ديدند ادارهي جديدي بنام بلديه كه بعدها شهرداري ناميده شد بوجود آمده و با عوارض اندكي كه از آنها ميگيرد كوچهها را آب و جارو ميزند، درخت ميكارد و غروبها در معابر عمومي چراغ نفتي آويزان ميكند و...
اين اولين تجلي مشاركت شهروندان و شهرداري در امر سازندگي و عمران و آبادي و زيباسازي شهرها و تضمين رفاه عمومي بود و مردم زرقان طعم اين همكاري و همدلي را از اسفند 1318 به بعد تجربه كردند.
اگرچه سابقهي عوارض گيري در ايران به قرنها قبل برميگردد ولي سوابق موجود در زرقان از ابتداي سده چهاردهم به بعد باقي مانده كه اين متن بر اساس پژوهش در آنها و مصاحبههائي كه با كهنسالان زرقان صورت گرفته به رشته تحرير در آمده است.
در آن زمان اداره امور شهرها به عهدهي كدخداها بوده كه حكم رسمي آنها از طرف حكومت ايالتي (يعني استانداريهاي فعلي) ابلاغ مي شده و هر كدخدا از هر محله دو نفر را بعنوان كلانتر انتخاب ميكرده و چيزي شبيه به انجمن شهر ( شوراي اسلامي شهر فعلي) تشكيل ميداده و دستورات حكومت را در صورت لزوم با حمايت نيروهاي نظامي اجرا ميكرده و اگر عوارض و مالياتي هم به دست ميآورده با مشورت كلانترها خرج بعضي از امور مهم شهر مثل ايجاد غسالخانه ، احداث و تعمير آب انبار و ايجاد امنيت و دفاع از شهر ميكرده و شايد چيزي هم به حكومت ايالتي ميپرداخته است.
تا قبل از آن، نه فقط اداراتي بنام شهرداري و بخشداري با مشخصات جديد وجود نداشت بلكه اين دو نام حتي در لغتنامهها هم ديده نميشد. پس از روي كار آمدن بخشداريها و شهرداريها، عملاً قدرت رسمي كدخداها به اين ادارات و انجمنهاي شهر واگذار گرديد و تحولات اجتماعي جديد آغاز گرديد و مردم براي اولين بار ثمرهي مشاركتهاي مدني و شهروندي خود و طعم خدمت شهرداريها را به وضوح مشاهده كردند و ميل و رغبت عمومي براي پرداخت عوارض قانوني كمكم نهادينه شد و بصورت يك هنجار و رفتار آگاهانه و ترقيخواهانه در آمد.
نرخ عوارض در دههي اول سده چهاردهم در زرقان تقريباً به شرح زير است:
عوارض سالانه 5 رأس بز: يك ريال – 5 رأس ميش : 5/1 ريال – يك رأس الاغ : يك ريال - يك رأس اسب و يا قاطر : 5/1 ريال - هر مغازه در طول سال : 10 ريال و .....
ضمناً براي اينكه مشخص شود كه چه كساني عوارض دادهاند يك ريسمان و يك تكه سرب به گردن احشام و حيوانات ميانداختهاند و اصطلاحاً آنها را سيم و سربي ميكردهاند. اسامي مغازههائي هم كه عوارض ميدادند در دفترچهاي يادداشت ميشده و به آنها «پَته» يا پروانهي كسب فعلي اعطا ميشده است.
نرخ عوارض به مرور زمان افزايش يافت و در سال 1320 به بعد تقريباً 10 برابر شد، يعني عوارض سالانه يك باب مغازه در زرقان 100 ريال شد. در آن روزگار حدود يكصد مغازه در زرقان كه «هند كوچك» ناميده ميشد فعاليت داشتند. با اين حساب و در نظر گرفتن عوارض احشام و محصولات كشاورزي، طبيعي است كه بودجهي ساليانهي شهرداري زرقان در سال 20 و 21 حدود سه چهار هزارتومان باشد كه اسناد موجود نيز اين بودجه را كه به مبلغ 36350 ريال بوده تأئيد ميكنند.
اگرچه مقايسه اولين و آخرين بودجه از لحاظ علمي و نابرابري شرايط نميتواند نتايج بهينه تحليلي و كاربردي در پي داشته باشد ولي حداقل به منظور آگاهي از وضع گذشته بد نيست نگاهي به اولين و آخرين بودجه مصوب شهرداري زرقان بيندازيم.
شهرداري زرقان از ابتداي تأسيس در اسفندماه 1318 تا سال 1320 داراي بودجه مصوب نبوده و اولين بار در سال 1321 بودجه خود را براي تصويب به انجمن شهر و استانداري استان هفتم (فارس) فرستاده كه مبلغ كل آن 36350 ريال بوده و استانداري چند اشكال از آن گرفته و عودت داده است. در آن زمان حقوق سالانه شهردار (همان حسابدار شهرداري) مبلغ 6000 ريال يعني ماهي 500 ريال بوده است و 15 ماه اول خدمتش نيز بدون حقوق خدمت كرده است. در سال 1321 با به دست آوردن بودجه مناسب، براي اولين بار 8 رفتگر با مجوز استانداري استخدام ميكند كه حقوق ماهيانه هركدام از آنها ماهي 150 ريال بوده است. بقيه بودجه نيز صرف اجاره مكان شهرداري و بخشداري و همچنين صرف خريدن تعدادي چراغ نفتي و پايه چوبي جهت نصب در مكانهاي مهم به منظور تأمين روشنائي معابر شده است.
جهت اطلاع بيشتر و مقايسه بهتر، لازم به ذكر است كه شهرداري زرقان دقيقاً در بحبوحهي جنگ جهاني دوم تأسيس شده و دو سال از عمر كودكي خود را در بدترين شرايط اقتصادي و اجتماعي و سياسي دوره رضا شاه گذرانده و پس از تبعيد او در شهريور 1320 و بويژه بعد از پايان جنگ خانمانسوز جهاني دوم، كمكم توانسته روي پاي خود بايستد و رشد تصاعدي خود را شروع كند.
آخرين بودجه شهرداري زرقان نيز كه هنوز قطعي نشده در سال گذشته (1388) حدود 6 ميليارد و 600 هزارتومان بوده كه به نسبت جمعيت و وسعت شهرهاي همطراز، در رتبههاي نخستين شهرداريهاي كشور قرار ميگيرد و از آنجا كه تقريباً يك چهارم صنايع استان فارس در شهر زرخيز زرقان مستقر است كسب چنين درآمدي دور از انتظار نيست.
شهرداري و شوراي اسلامي طبق قانون شهرداريها هرساله بودجه خود را منتشر و در اختيار شهروندان قرار ميدهند. با توجه به اينكه سال مالي شهرداريها در پايان ارديبهشت تمام ميشود و هنوز بودجه سال 88 شهرداري زرقان كامل نشده گزارش زير نمايانگر بودجهي قطعي سال 88 شهرداري زرقان نيست و گزارش كامل در خبرنامههاي بعدي منتشر خواهد شد ولي بصورت تقريبي عملكرد سال گذشته به شرح زير است:
بودجه پيشنهادي شهرداري:4 ميليارد تومان
بودجه مصوب شورا : 5 ميليارد و 200 ميليون تومان
درآمد سال 88 شهرداري تا كنون 6 ميليارد و 600 ميليون تومان
از اين بودجه تاكنون حدود 2 ميليارد تومان صرف كارهاي عمراني شده
حدود 2 ميليارد تومان بابت بدهيهاي سالهاي قبل پرداخت شده
حدود يك ميليارد و 200 ميليون تومان صرف خدمات شهري شده (فضاي سبز، تنظيف، حمل و دفن زباله)
حدود 700 ميليون تومان صرف خدمات ادراي شده
در ضمن پروژهها و طرحهاي ديگري نيز در حال اجرا ميباشند كه هنوز تحويل و يا تسويه حساب نشدهاند.
شهرداري زرقان اكنون 54 نفر نيروي رسمي و 30 نفر نيروي روزمزد دارد و بيشتر كارهاي خدمات شهري را به چهار شركت شخصي واگذار كرده كه مجموع نيروهاي آنها با احتساب ميانگين تابستان و زمستان حدود 85 نفر ميباشد.
شهرداري زرقان در درجه بندي شهرداريهاي كشور داراي درجه هفت است و اخيراً مقدمات اداري و قانوني براي ارتقاء درجه شهرداري زرقان از هفت به هشت انجام شده و مراحل نهائي خود را طي ميكند.
آیا میدانید که قدمت شيرهاي سنگي قبرستان سید نسیمی به 3000 می رسد .
تبلیغ در سایت
تمامی مطالب سایت مطعلق به پایگاه اینترنتی زرقون بوده , و کپی از آن بدون ذکر لینک سایت ممنوع میباشد. فعاليت اين سايت بر طبق قوانين جمهورياسلاميايرانمي باشد